Kort gezegd
Een offerte is een aanbod: accepteert de klant hem, dan zit je vast aan prijs en omschrijving. Een begroting met een richtprijs mag je volgens art. 7:752 BW met hooguit 10% overschrijden, tenzij je op tijd waarschuwt. Bij een aanbesteding schrijf je in op werk dat een ander heeft omschreven, en staat je prijs vast zolang de aanbestedingsstukken dat zeggen.
In deze gids
Het Engels heeft drie woorden voor een prijs vooraf: estimate, quote en bid. In Nederland noemt iedereen het een offerte, de klant net zo goed als de vakman. Juist daardoor beginnen discussies als "maar je offerte zei € 8.000". Het woord zegt weinig. Wat telt is wat erin staat: een vaste prijs, een richtprijs of een inschrijving op andermans bestek. Het Burgerlijk Wetboek behandelt die drie verschillend.
Naast elkaar
| Offerte met vaste prijs | Begroting of richtprijs | Aanbesteding | |
|---|---|---|---|
| Hoe vast is de prijs | Vast voor de omschreven klus | Mag 10% hoger uitvallen, meer alleen na waarschuwing | Vast, volgens de aanbestedingsstukken |
| Wanneer gebruik je het | Werk dat je vaak doet | Herstel en verbouw met onbekenden | Werk van een overheid, of als onderaannemer |
| Wie omschrijft het werk | Jij | Jij | De opdrachtgever, architect of hoofdaannemer |
| Wat verandert de prijs | Meerwerk dat de klant vraagt | Wat je onderweg tegenkomt, binnen de 10% | Meerwerk volgens het contract |
| Concurrentie | Soms | Soms | Altijd |
Wat de wet zegt over je offerte
Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan (art. 6:217 BW, Boek 6, geraadpleegd oktober 2026). Je offerte is dat aanbod. Zegt de klant "akkoord", dan ligt er een overeenkomst, ook zonder handtekening. Ondernemersplein zegt het zo: is de offerte geaccepteerd en ondertekend teruggestuurd, dan is hij juridisch een bindend contract.
Drie regels uit Boek 6 bepalen hoe lang je eraan vastzit:
- Een geldigheidsduur maakt je aanbod onherroepelijk. Met "geldig tot 3 november 2026" kun je de offerte tot die datum niet intrekken (art. 6:219 lid 1).
- Zonder datum vervalt een schriftelijke offerte na een redelijke tijd (art. 6:221). Wat redelijk is, staat nergens. Zet dus altijd een datum op de offerte.
- "Vrijblijvend" geeft je wat ruimte. Staat dat in de offerte, dan mag je hem nog intrekken direct nadat de klant heeft geaccepteerd (art. 6:219 lid 2). Wacht je een week, dan is het te laat. Vrijblijvend naast een geldigheidsduur is tegenstrijdig: kies er één.
Accepteert de klant maar wijzigt hij iets wezenlijks ("prima, maar dan met de tegels erbij"), dan is dat een nieuw aanbod van hem en geen akkoord op het jouwe (art. 6:225).
Begroting en richtprijs: de 10%-regel
Bouw, herstel, installeren en verbouwen vallen meestal onder aanneming van werk (art. 7:750 BW, Boek 7, geraadpleegd oktober 2026): je levert een werk van stoffelijke aard op tegen een prijs. Voor die overeenkomsten regelt art. 7:752 wat er met een niet-vaste prijs gebeurt:
- Geen prijs afgesproken? Dan betaalt de klant een redelijke prijs. Daarbij telt wat je gewoonlijk rekent en wat je hem over de prijs hebt laten verwachten.
- Een richtprijs afgesproken? Dan mag je die met niet meer dan 10% overschrijden, tenzij je de klant zo tijdig mogelijk hebt gewaarschuwd dat het meer wordt. Hij moet dan nog kunnen kiezen om het werk te beperken of te vereenvoudigen.
- Uurtarief met een geschat aantal uren? Daarvoor geldt dezelfde 10%-regel (lid 3). "Ongeveer 6 uur" is dus ook een belofte.
Een begroting is daarmee geen vrijbrief. Ze geeft je 10% ruimte en een plicht om te bellen zodra je ziet dat het meer wordt.
Ook bij een vaste prijs ben je niet weerloos. Komen er na de afspraak kostenverhogende omstandigheden aan het licht die je niet kon voorzien, dan kan de rechter de prijs aanpassen. Gaf de klant je verkeerde gegevens, dan mag je zelf aanpassen. In beide gevallen moet je zo spoedig mogelijk waarschuwen (art. 7:753). Voor meerwerk geldt hetzelfde: je mag het alleen rekenen als je de klant tijdig hebt gezegd dat het geld kost (art. 7:755). Van die regel mag je niet ten nadele van de klant afwijken. Laat meerwerk daarom vooraf schriftelijk goedkeuren, met prijs.
Aanbesteding: inschrijven op andermans omschrijving
Bij een aanbesteding heeft de opdrachtgever het werk al omschreven, vaak in een bestek, en wil hij vergelijkbare prijzen. Een overheid moet Europees aanbesteden vanaf € 5.404.000 excl. btw voor werken (drempel 2026 en 2027, PIANOo). Kleinere werken mag ze nationaal aanbesteden, en daar komen vakmensen en kleine aannemers vaker aan bod. In de praktijk heet ook de prijsaanvraag van een hoofdaannemer of beheerder een aanbesteding.
Lees de aanbestedingsstukken twee keer. Je prijst wat er staat, niet wat jij beter vindt, en je inschrijving blijft staan voor de termijn die de stukken noemen. Een rekenfout in een inschrijving haal je er zelden zonder schade uit.
Wat er in elke offerte hoort
Ondernemersplein noemt onder meer je bedrijfsgegevens, die van de klant, de datum, een offertenummer, de werkzaamheden, je prijs, de geldigheidsduur, afspraken over een aanbetaling en een verwijzing naar je algemene voorwaarden. Voor een vakman komen daar drie dingen bij:
- Een precieze omschrijving. "Badkamerventilator vervangen door model 150 m³/h, afvoer via de gevel" en niet "ventilator vervangen".
- Je uitgangspunten. "Uitgaande van een doorvoer door metselwerk. Is de gevel beton, dan kost een kernboring € 75 extra." Die ene regel is het verschil tussen terecht meerwerk en een gebroken belofte. Kun je een post nog niet prijzen, zet hem dan als stelpost op de offerte en zeg hoe je hem verrekent.
- Wat er niet in zit. Schilderwerk, afvoer van puin, alles waarvan de klant redelijkerwijs zou denken dat het erbij hoort.
Rekenvoorbeeld: één klus, drie manieren
Een huiseigenaar wil de badkamerventilator vervangen door een sterkere, die naar buiten afvoert in plaats van naar de zolder. Je rekent met 21% btw; bedragen zijn de aannames van dit voorbeeld.
Als begroting met richtprijs: "Richtprijs € 520 excl. btw (€ 629,20 incl. btw). De route over de zolder naar de gevel bepaalt de eindprijs." Zonder waarschuwing mag je uitkomen op hooguit € 572 excl. btw (€ 692,12 incl. btw). Eerlijk, maar sommige klanten bellen dan nog drie vakmensen voor één vast bedrag.
Als offerte met vaste prijs:
| Regel | Bedrag |
|---|---|
| Ventilator 150 m³/h | € 135,00 |
| 4 m geïsoleerde afvoerslang en gevelrooster | € 95,00 |
| Arbeidsloon 4 uur à € 65 | € 260,00 |
| Voorrijkosten | € 50,00 |
| Totaal excl. btw | € 540,00 |
| btw 21% | € 113,40 |
| Totaal incl. btw | € 653,40 |
Met erbij: "Uitgaande van een doorvoer door metselwerk; kernboring in beton € 75 excl. btw extra. Plafond bijwerken rond de nieuwe ventilator inbegrepen, schilderen niet. Geldig tot 3 november 2026." Vast, en toch beschermd.
Als aanbesteding: een beheerder vraagt een prijs per woning voor 12 appartementen volgens zijn omschrijving. Je vult precies zijn prijsformulier in, met de uitsluitingen die hij toestaat en niets meer.
De offerte met vaste prijs wint meestal. Hij kostte vijf minuten meer om te schrijven.
Van offerte naar factuur
Hoe je ook prijst, de factuur volgt de geaccepteerde offerte regel voor regel, met goedgekeurd meerwerk als eigen regels met datum. De klant legt ze naast elkaar. Wat er verder op de factuur moet, staat in facturen maken als zzp'er. Een losse offerte of factuur als pdf maak je met de factuurgenerator.
In VanReceipts maak je een offerte vanuit een foto, een gesproken notitie of een getypte omschrijving, en cloud-AI zet de regels klaar. Je controleert elke prijs, voegt je uitgangspunten toe en verstuurt hem. De klant opent de offerte via een link op zijn telefoon en accepteert daar, eventueel met een aanbetaling. Daarna wordt het met één tik de factuur.
Waar een AI-concept helpt en waar het gokt, lees je in offerte maken met AI. De prijs onder elke offerte rekenen de vakgidsen voor: elektricien, loodgieter, klusjesman en schilderwerk.
Wat leverde dat project echt op?Winst en marge van elk project in seconden.Veelgestelde vragen
Is een offerte bindend?
Ja, zodra de klant hem accepteert binnen de geldigheidsduur. Een offerte is een aanbod in de zin van art. 6:217 BW, en aanbod plus aanvaarding is een overeenkomst. Alleen als je "vrijblijvend" hebt geschreven, mag je hem direct na de aanvaarding nog intrekken. Bij grote klussen loont het om je offerte en algemene voorwaarden één keer door een jurist te laten lezen en daarna te hergebruiken.
Mag ik meer rekenen dan de offerte?
Bij een vaste prijs alleen voor meerwerk dat de klant vraagt en waarvan je vooraf hebt gezegd dat het geld kost (art. 7:755 BW), of als je uitgangspunten niet bleken te kloppen. Bij een richtprijs mag je tot 10% hoger uitkomen; meer alleen als je tijdig hebt gewaarschuwd (art. 7:752 BW).
Hoe lang moet een offerte geldig zijn?
De wet noemt geen termijn. Dertig dagen is gebruikelijk; kies korter als materiaalprijzen snel bewegen. Zet een datum op de offerte in plaats van een aantal dagen, dan is er geen discussie over wanneer de termijn begon.
Wat is het verschil tussen een offerte en een begroting?
Een offerte met een vaste prijs is een prijs voor de omschreven klus. Een begroting of richtprijs is een schatting, die je volgens art. 7:752 BW met hooguit 10% mag overschrijden zonder de klant eerst te waarschuwen. Schrijf er duidelijk boven welke van de twee het is.
